Hogere concentraties kooldioxide (CO₂) in de atmosfeer van de aarde kunnen de radiocommunicatie verstoren door een versterkend effect in de ionosfeer.

Volgens onderzoekers van de Kyushu-universiteit in Japan, die dit effect voor het eerst numeriek hebben gemodelleerd, kan dit weinig bekende gevolg van klimaatverandering aanzienlijke gevolgen hebben voor kortegolf-radiosystemen, zoals die worden gebruikt voor omroep, luchtverkeersleiding en navigatie.

Dus ook wij radioamateurs zouden deze effecten kunnen gaan merken.

Onderzoeksleider Huixin Liu van de Faculteit der Wetenschappen van Kyushu zegt hier het volgende over:.

“Hoewel de stijgende CO₂-niveaus in de atmosfeer het aardoppervlak opwarmen, koelen ze de ionosfeer juist af.

Deze afkoeling is niet alleen maar positief: het vermindert de luchtdichtheid in de ionosfeer en versnelt de windcirculatie. Deze veranderingen beïnvloeden de banen en levensduur van satellieten en ruimtepuin en verstoren ook de radiocommunicatie door lokale kleinschalige plasma-onregelmatigheden.”

De sporadische E-laag

Een van die onregelmatigheden is een dichte maar tijdelijke laag metaalionen die zich tussen 90 en 120 km boven het aardoppervlak vormt. Deze sporadische E-laag (Es), zoals deze bekend staat, is ongeveer 1-5 km dik. En deze kan zich in horizontale richting uitstrekken over tientallen tot honderden kilometers. De dichtheid is overdag het hoogst en bereikt een piek rond de zomerzonnewende.

De vorming van de Es is moeilijk te voorspellen. En de mechanismen die hieraan ten grondslag liggen, zijn nog niet volledig begrepen. De gangbare ‘windschering’-theorie suggereert echter dat verticale scheringen in horizontale winden, in combinatie met het magnetisch veld van de aarde, ervoor zorgen dat metaalionen zoals Fe+, Na+ en Ca+ samenkomen in het ionosferische dynamo-gebied en dunne lagen met verhoogde ionisatie vormen. De ionen zelf zijn grotendeels afkomstig van metalen in meteoroïden die de atmosfeer van de aarde binnenkomen en uiteenvallen op een hoogte tussen ongeveer 80 en 100 km.

Je kunt hier meer over lezen bij Physics World.

Met dank aan Tom PC5D

On December 1st 1924, the 200kW Alexanderson alternator with the call sign “SAQ” was put into commercial operation with telegram traffic from Sweden to the United States. 101 years later, the transmitter is the only remaining electro-mechanical transmitter from this era and is still in running condition. On Christmas Eve morning, Wednesday December 24th 2025, the transmitter is scheduled* to spread the traditional Christmas message to the whole World, on 17.2 kHz CW.

Rond deze tijd is PostNL weer druk bezig om de Electron van december 2025 bij al onze leden in de brievenbus te laten vallen. En in deze gloednieuwe uitgave lees je onder andere over:

• Drukte en gezelligheid op DvdRA 2025
• 80 jaar VERON toespraak van voorzitter Remy Denker PA0AGF
• Gouden Spelden René Plug PA3ECL en Joop Lankhaar PA1LJG
• Historie PA0AA / PI4AA deel 2
• Examen CGR

Op 21 oktober 2025 bestaat de VERON 80 jaar. Dit heugelijk feit wordt gevierd tijdens de Dag voor de Radio Amateur (DvdRA) op zaterdag 15 november 2025 in het Autotron te Rosmalen.
Naast de gebruikelijke lezingen, demonstraties, AMRATO en diverse andere topics is het ons een groot genoegen om dan ook het nieuwe VADEMECUM 18e druk te presenteren. Aan deze nieuwe druk hebben velen van ons een bijdrage geleverd, waarvoor onze hartelijke dank!

De Dag voor de Radioamateur is een jaarlijks evenement waar veel radiozendamateurs samenkomen. Overal waren hobbyisten te vinden die met evenveel passie vertelden over hun bezigheden. Gerard en Otto waren in Rosmalen met camera en microfoon om verslag te doen van deze bijzondere dag:

Welcome to the November-December 2025  edition of the SARC Communicator, your go-to guide for all things amateur radio in our vibrant RF neighborhood. This edition is a journey across the history, innovation, and fascinating activities of amateur radio.

There are articles for all levels of amateur radio and you’re sure to find something of interest.

Download Full resolution

Download smaller low resolution

Contents for this issue:

• The Rest of the Story: RTTY and Émile Baudot’s Enduring Legacy          4
• Radio’s Role in the 1917 Halifax Explosion            8
• NARA NVIS Test        12
• The Lighter Side of Amateur Radio 13
• Repair and Repurpose          14
• Radiofrequency and Telemetry in Insect Tracking            24
• What’s New at DLARC — October 2025     28
• ARDF Canada World Championship 2025 in Lithuania     30
• Integrating SkyRoof with the Icom IC-9700           32
• RTTY; A viable emergency digital mode?   36
• Pile-Up Control System – Take control of the pile-up!       40
• Satellite Tracking: Looking back on 2025, and ahead into 2026  42
• Homebrew Mobile Antennas           44
• The genius logic of the NATO phonetic alphabet   46
• The North American QRP CW Club  48
• Simple QRP 9:1 Unun Construction 50
• The Dominator End-Fed Halfwave Antenna by KJ6ER      52
• The POTA PERformer vertical antenna revisited   60
• FreqBuddy: A Modern Web-Based Radio Frequency Database   69
• Ham Radio Outside the box: PERformer modifications    70
• A good idea for suspending radials 72
• A Portable Power Project     73
• Zero Retries   76
• Margaret Atwood on CW?    80
• When your hobby revolves around electricity…    82
• Back to Basics – Digital Modes         86
• Study Aids      89
• No-ham Recipes: Meatloaf with sweet tomato-mustard sauce    91
• Profiles of SARC members: Sheldon Friesen VE7SRF        94
• SARC Member donates digital nautical archive     97
• SARC 50th Anniversary the transformative role of SARC 100
• Peter Vogel VE7AFV: Profile in Tech, Science & Amateur Radio  102     
• SARC General Meeting minutes       104
• The SEPAR Report    110
• We’re back on track! 115
• QRT: Is Amateur Radio an Old Hobby or a playground for explorers?    116
• HAM LEFTOVERS…   118
• A look back… at The Communicator—December 2015    120

Is zelfbouw op sterven na dood? Of toch niet?

29/10/2025/in Experimenteel Radio-onderzoek/door Johan Evers (PE1PUP)

Op de sociale media lezen we het met regelmaat in de commentaren. “Zelfbouw is op sterven na dood“. “Onze radiohobby gaat van solderen en experimenteren naar consumeren en communiceren“.

Hebben deze reageerders gelijk? Staat de soldeerbout te verstoffen? Wordt de shack overgenomen door de zogenaamde koopdozen? Verliezen wij radioamateurs de vaardigheden om onze eigen apparatuur te ontwerpen, te bouwen, te repareren en te onderhouden?

Wij denken (hopen?) dat het wel meevalt, en dat er nog zat zelfbouwers zijn. Wellicht besteden ze veel meer tijd aan zelfbouw dan aan hun activiteiten wereldkundig te maken. Wie zal het zeggen. Dus vandaar deze oproep.

Voor meer info, klik op HIER.

Heelweg Microwave Meeting 2026

Metingen zullen worden verzorgd door  o.a. PA2M, PA3DZL, PA0JEN, PE0SSB, PE1FOD, PA3ACJ, PE1BMC, PA1FYB, PA1KR en PA7JB.

PA1FYB zal de volgende metingen kunnen uitvoeren: 
– Realtime spectrumanalyse tot 7GHz alle events die langer duren als 100nS 100% detectie
– Precisie frequentie metingen en ADEV metingen aan bijvoorbeeld OCXO’s 
– Phase noise metingen volgens de correlatie methode.
  Wilt u specifieke ATV / video metingen laten doen stuur dan een email  naar onderstaand adres.

– Heeft u een speciale meet wens? Stuur dan een mail naar info@pamicrowaves.nl
– Neemt u ook uw zelfbouw apparatuur mee om te showen?

Voor kleinschalige (microgolf gerelateerde) verkoop is er een gelimiteerd aantal tafels beschikbaar. 

Heeft u interesse neem dan contact op met Gerard PA0BAT  via pa0bat@veron.nl

Met vriendelijke groet,
PA3CEG,PA0BAT,PA7JB,PA0IBR,PE1FOT